Đau đầu do căng thẳng thường được mô tả là cơn đau âm ỉ, nặng hoặc bó chặt như có chiếc đai siết quanh trán, thái dương hay sau gáy, xuất hiện sau những giờ gồng mình làm việc hoặc lo nghĩ. Khi cơn đau vừa đến, bạn có thể dừng lại mười phút để thả lỏng hàm, trán, vai, thở chậm, nghỉ mắt và uống nước. Nhưng nếu cơn đau dữ dội đột ngột, khác hẳn mọi lần, hoặc kèm sốt và cứng cổ, yếu tê nửa người, nói khó hay nhìn mờ, hãy gọi 115 hoặc đến cơ sở y tế gần nhất ngay.
Bài viết không thay cho thăm khám và không bàn về thuốc; nếu bạn đang được bác sĩ theo dõi, hãy giữ đúng hướng dẫn điều trị.
Vì sao căng thẳng có thể khiến bạn đau đầu
Có thể bạn từng ngồi trước màn hình cả buổi chiều để kịp hạn chót, đứng dậy mới thấy trán nặng trĩu, hai thái dương căng như dây đàn. Khi căng thẳng, cơ thể thường gồng lên ở những chỗ bạn ít để ý:
- Trán và mắt: mày nhíu lại, mắt nheo vì nhìn màn hình quá lâu.
- Hàm: hai hàm răng siết vào nhau khi bạn cố nhịn hay cố chịu thêm.
- Cổ và vai: vai nhích dần lên phía tai, cổ chúi ra trước.
- Hơi thở: thở nông, có lúc gần như nín thở.
Gồng suốt nhiều giờ, nhiều người thấy trán, hàm, cổ, vai mỏi cứng lại và cơn đau đầu kéo đến cùng lúc. Thức khuya, bỏ bữa, quên uống nước, ngồi lì một chỗ, những thứ hay đi kèm căng thẳng, cũng có thể khiến đầu nặng hơn. Bài stress là gì giải thích kỹ hơn cách cơ thể phản ứng khi bị dồn ép.
Nếu cơn đau hay đi cùng những giai đoạn áp lực kéo dài, phần cần chăm nằm ở cả nhịp sống và những nỗi lo bạn đang mang. Inti Healing có dịch vụ đồng hành khi áp lực, lo lắng, khó ngủ cho những lúc bạn muốn có người cùng nhìn lại điều đó.
Dấu hiệu đau đầu do căng thẳng thường gặp
Nhiều người mô tả đau đầu do căng thẳng với vài nét khá giống nhau:
- Đau âm ỉ, nặng, bó hoặc ép, hơn là nhói giật từng cơn.
- Đau cả hai bên đầu, quanh trán, thái dương hoặc lan ra sau gáy.
- Đi kèm mỏi cổ vai gáy, mỏi mắt hay mỏi quai hàm.
- Hay đến vào chiều tối hoặc sau những ngày dồn dập, dịu bớt khi được nghỉ.
- Bạn vẫn làm việc được, chỉ khó chịu và khó tập trung hơn.
Đây chỉ là gợi ý để quan sát, không phải chẩn đoán. Một cơn đau trông «quen» vẫn có thể có nguyên nhân khác, và chỉ bác sĩ mới xác định được điều đó.
Đau đầu do stress và vùng cổ vai gáy
Với nhiều người, đau đầu do stress và mỏi cổ vai gáy cùng lên sau những giờ gồng mình. Nếu vai gáy là chỗ khó chịu nhất, bài đau mỏi cổ vai gáy do stress chỉ cách nhận ra lúc mình đang gồng; Inti Healing cũng có trang đồng hành khi căng mỏi cổ vai gáy, tập trung vào hơi thở và thư giãn nhẹ, không phải khám hay điều trị.
Đau đầu do căng thẳng phải làm sao: 10 phút thả lỏng khi cơn đau vừa đến
Bài dưới đây làm được ngay tại bàn. Hãy làm chậm, trong ngưỡng dễ chịu; không ấn mạnh, không bẻ cổ.
- 1 phút: rời màn hình, uống nước. Ngồi xuống chỗ ánh sáng dịu hơn, uống vài ngụm nước thật chậm.
- 2 phút: thả hàm và trán. Để hai hàm răng rời nhau, lưỡi nằm mềm. Nhíu mày thật nhẹ rồi thả ra cho trán giãn phẳng. Có thể xoa thật nhẹ hai bên thái dương theo vòng nhỏ.
- 2 phút: thả vai theo hơi thở ra. Thở ra chậm và để hai vai rơi xuống như vừa cởi một chiếc ba lô nặng. Không cần kéo vai xuống, chỉ thôi giữ chúng lên.
- 3 phút: thở chậm. Hít vào nhẹ qua mũi, thở ra dài hơn hít vào một chút. Không cần hít thật sâu; nếu chóng mặt, hãy thở lại bình thường.
- 2 phút: nghỉ mắt. Nhắm mắt, hoặc nhìn ra xa qua cửa sổ và chớp mắt chậm vài lần.
Xong mười phút, hãy để ý xem cơn đau đổi khác ra sao. Có người thấy dễ chịu hơn, có người thì chưa; cả hai đều bình thường. Nếu đau tăng lên hoặc có dấu hiệu lạ, hãy xem ngay mục đi khám bên dưới. Muốn thêm bài ngắn có hướng dẫn, bạn có thể mở Góc Bình Yên với các bài tập giảm stress 1–5 phút của Inti Care hoặc đọc cách thả lỏng cơ thể và đầu óc.
Làm gì để cơn đau đầu ít quay lại
Ngoài lúc đau, vài thói quen nhỏ có thể giúp đầu ít phải «lên tiếng»:
- Giấc ngủ đều: đi ngủ và thức dậy vào giờ gần giống nhau, kể cả cuối tuần; thiếu ngủ hay ngủ bù quá nhiều đều khiến nhiều người thấy đầu nặng hơn.
- Nước và bữa ăn: để sẵn chai nước trong tầm tay, đừng để bụng đói quá lâu.
- Nghỉ mắt theo giờ: mỗi giờ rời màn hình một phút, nhìn ra xa.
- Kiểm tra chỗ gồng: lúc mở máy tính hay dừng đèn đỏ, tự hỏi hàm có đang siết, trán có đang nhíu, vai có đang nhô lên không.
Ghi lại cơn đau để thấy quy luật
Trong vài tuần, mỗi lần đau, hãy ghi nhanh: lúc nào, ở đâu, đêm trước ngủ ra sao, đã ăn uống gì, điều gì đang làm bạn bận lòng. Nếu cơn đau hay đến sau cùng một kiểu việc, như họp căng, cãi nhau hay lo tiền bạc, thả lỏng chỉ là chữa cháy; điều đáng làm là nhìn vào chính nguồn áp lực ấy. Những dòng ghi này cũng giúp bác sĩ hiểu rõ hơn khi bạn đi khám.
Khi nào cần đi khám ngay và khi nào nên tìm hỗ trợ chuyên môn
Gọi 115 hoặc đến cơ sở y tế ngay khi
- Đau đầu dữ dội, đột ngột như «sét đánh», hoặc là cơn đau tệ nhất bạn từng gặp.
- Đau đầu kèm sốt và cứng cổ.
- Yếu hoặc tê nửa người, một bên tay chân hay một bên mặt.
- Nói khó hoặc khó hiểu lời người khác.
- Nhìn mờ hay nhìn đôi.
- Lú lẫn, lơ mơ.
- Đau đầu sau chấn thương ở đầu, té ngã hay va đập.
Đừng chờ xem cơn đau có tự đỡ không. Nếu đang nhìn mờ, yếu tay chân hay lú lẫn, đừng tự lái xe; hãy nhờ người đưa đi hoặc gọi 115.
Nên đi khám sớm, trong vài ngày tới, hoặc gặp người có chuyên môn khi
- Đau đầu ngày càng thường xuyên, hoặc kiểu đau đổi khác so với trước.
- Cơn đau tăng dần theo từng tuần, hoặc làm bạn thức giấc ban đêm.
- Đau đầu kiểu mới, khác hẳn trước đây, ở người trên 50 tuổi.
- Bạn cần thuốc giảm đau ngày càng nhiều mới qua được cơn đau; mọi câu hỏi về thuốc, hãy hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ.
- Đau kèm buồn nôn, nôn, hoặc rất khó chịu với ánh sáng và tiếng động.
- Căng thẳng, lo âu hay mất ngủ kéo dài nhiều tuần, có cơn hồi hộp, hoảng sợ, hoặc phải dựa vào rượu bia để chịu đựng.
Với những điều trên, hãy gặp bác sĩ; nếu nặng nhất là lo âu và mất ngủ, hãy tìm thêm chuyên gia sức khỏe tâm thần có giấy phép. Nếu bạn có ý nghĩ làm hại bản thân hoặc không giữ được an toàn, hãy gọi 115 hoặc đến cơ sở y tế gần nhất ngay; các tuyến hỗ trợ khác có ở trang an toàn của Inti Care.
Khi bạn muốn có người đồng hành
Có khi cơn đau đầu chỉ là phần nổi của một nỗi lo kéo dài, một nhịp sống không còn chỗ nghỉ. Khi đó, dịch vụ đồng hành khi áp lực, lo lắng, khó ngủ của Inti Healing là nơi bạn cùng một người đồng hành nhìn lại nguồn căng thẳng, giấc ngủ, nhịp sinh hoạt và chọn một bước chăm sóc vừa sức. Nếu muốn trò chuyện 1-1 trực tuyến, Inti Care có người đồng hành ở mục lo lắng và căng thẳng. Đây là đồng hành tinh thần, không phải khám chữa bệnh, và không thay cho bác sĩ khi cơn đau cần được thăm khám.
Câu hỏi thường gặp
Đau đầu do căng thẳng phải làm sao?
Trước hết, hãy xem có dấu hiệu nào cần đi khám ngay không, như đau dữ dội đột ngột, sốt kèm cứng cổ, yếu tê nửa người hay nói khó. Nếu không, thử dừng lại mười phút để uống nước, thả lỏng hàm, trán, vai, thở chậm và nghỉ mắt. Nếu đau nặng thêm hoặc cứ quay lại, hãy đi khám.
Dấu hiệu đau đầu do căng thẳng là gì?
Nhiều người mô tả đó là cơn đau âm ỉ, nặng hoặc bó chặt ở hai bên đầu, quanh trán, thái dương hay sau gáy, hay kèm mỏi cổ vai gáy, nặng lên sau ngày áp lực và dịu bớt khi được nghỉ. Đây chỉ là gợi ý để quan sát; chỉ bác sĩ mới xác định được nguyên nhân.
Đau đầu do stress có cần đi khám không?
Cần gọi 115 hoặc đến cơ sở y tế ngay nếu đau dữ dội đột ngột, kèm sốt và cứng cổ, yếu tê nửa người, nói khó, nhìn mờ, lú lẫn, đau sau chấn thương đầu, tăng dần theo tuần, làm thức giấc ban đêm, hoặc là kiểu đau mới ở người trên 50 tuổi. Nên đi khám sớm khi đau ngày càng thường xuyên hay cần thuốc giảm đau ngày càng nhiều.
Đau đầu do căng thẳng nên làm gì để ít tái lại?
Hãy chăm những nền tảng nhỏ: ngủ và thức đúng giờ, uống đủ nước, không để bụng đói quá lâu, rời màn hình một phút mỗi giờ, thỉnh thoảng thả hàm, trán, vai. Ghi lại các cơn đau trong vài tuần để thấy chúng hay đến sau việc gì, rồi nhìn vào chính nguồn áp lực ấy.
Đau cổ vai gáy có gây nhức đầu không?
Có thể. Khi cơ vùng cổ, vai gáy căng cứng lâu, nhất là lúc ngồi máy tính nhiều giờ hay đang căng thẳng, nhiều người bị đau đầu như có dải băng siết quanh đầu hoặc đau từ gáy lan lên. Đứng dậy vận động giữa giờ, thả lỏng vai và chườm ấm vùng gáy thường giúp dễ chịu hơn. Nếu đau đầu dữ dội đột ngột, kèm sốt, cứng cổ, yếu tay chân, nói khó hay nhìn mờ, hãy đi cấp cứu ngay.
Cơn đau đầu sau một ngày căng thẳng thường là lời nhắc rằng bạn đã gồng lâu hơn sức mình, không phải dấu hiệu bạn yếu đuối. Hôm nay, chỉ cần một lần dừng lại: thả hàm, thả vai, thở ra thật chậm.
Đọc tiếp: Cách tự massage cổ vai gáy tại nhà: động tác nhẹ và lưu ý an toàn